1

NZIETOLO NA MBALA YA NTETE NA KIZUNGA YA BAS CONGO YA NTUMUA YA INSI YA OUGANDA NA INSI YA RDC MBUTA JAMES WILLIAML LEUBEN KINOBE .

Kimvuama ya ba mabongo na maza yai mefuluka na Kizunga ya Bas Congo pe bimvuama ya bima ya mutindu na mutindu kena kubenda bantu ya mutindu na mutindu na kuiza tala pe kukutana na Mfumu ya kizunga Mbuta Simon Floribert Mbatshi Batshia .

Na yau yake mutindu yina Ntumua ya Insi ya Ouganda na Insi ya RDC Mbuta JAMES WILLIAM LEUBEN KINOBE yambamaka na kilumbu ya tanu meluta vuandaka le 9 Juillet na bantangu ya manima midi sika ba mbuta nionso zole siamisaka banguizani yai kena kuluta na kati ya ba Insi nionso zole RDC pe OUGANDA na luzolo ya ba Mfumu ya nkangu ya Congo Democratique Joseph KABILA KABANGE pe nkundi nandi ya Ouganda JOWERI KAGHUKA MUSEVENI kubanda vana bakutanaka na masolo na buala Kasindi na ngonda ya Mars ya mvula meluta ya 2009 wapi sika banguizani yango kenakutatamana na kuenda na ntuala.

Na masolo yabau kuna batubilaka bimvuama ya mutindu na mutindu yai kena kizunga ya Bas Congo yai konso mutu zona sadila na banguizani ya mbote na kizunga lendaka kuandi sadila. KUANDI SADILAbBasC c CO Bnpekukkutake na kuizaka ai mefuluka na00 KKI ka

Na yau Ntumua ya Insi ya Ouganda tubilaka diaka nsasa ya nzietolo nandi tadilaka mingi kutala ba mabongo ya BANANA ya BOMA pe ya MATADI samu nakuzaba mutindu kesalamenaka bisalu ya bau yai yandi lendaka natanna Mbanza KAMPALA samu nakusuasikisa ba nsadulu ya bau ; pe yandi yangalalaka na mutindu Kizunga ya Bas Congo keyakuzibuka na mutu nionso na yina metadila nzila nandi ya maza yai kekuendaka na na maza ya mungua to na la mer.

Ntumua ya Insi ya Ouganda na Insi ya RDC siamisaka diaka kimvuama ya kinzazi ya barrage ya Ingayai kizunga ya Bas Congo kena yau samu na ntombokolo ya Insi ya RDC yake mosi ya diambu pesakandi kiese na mutindu Mfumu a Kizunga kekukipesilaka nantombokolo ya kizunga nandi ya Bas Congo wapi sika bakonduaka pe va kutubila diambu ya nzibudulu ya Inzo ya kintumua ya Insi ya Ouganda na Mbanza MATADI
buala kimfumu ya Kizunga ya Bas Congo to Consulat yai kepesa bau diluaku yakutoma lanfdila bisalu yina bake na nsatu yakusala awa na kizunga ya Bas Congo.

2

KUKISONIKISA NA BA BULO YA BANSODOLO YA MVULA 2011 KENAKUTATAMANA KUSALAMA NA KIZUNGA YA BAS CONGO

Na yau kubanda kilumbu ya tanu ya sabala meluta vuandaka le 9 Juillet 2010 yau nde Mfumu ya kizunga ya Bas Congo Mbuta Simon Floribert MBATSHI BATSHIA kyuendaka kukisonikisa na bulo ya vote code 1O.148 mebakama na E.P. LONDE na Commune ya MATADI samu nakubaka papela ya impa to carte d’electeur yai kepesa yandi diluaku yakusadila bansodolo .

Nionso yai kena kumonisa kiyekua yai Mbuta MBATSHI Mfumu ya kizunga ya Bas Congo kena yau na ntuala ya kimuntu nandi to devoir civique yai ba mambu lutilaka na ntuala ya ntuadisi ya ntete ya Inzo ya ba nsodolo to Coordonnateur ya CENI Bas Congo Réverend Pasteur TEKASALA MAWA kintuadi na bilandi nandi sika monanaka pe Ntuadisi ya Mbanza MATADI pe Bourgmestre ya Commune ya MATADI buela diaka ba mbuta ya nkaka na bantu ya nkaka diaka kuendaka bak ape ya bau mikanda wapi sika Mfumu ya kizunga zitisaka ba mambu nionso yina kena kulombama na konso mutu na ntuala yakubbaka papela yina to carte ya nsodolo

Na yau Kizunga nionso ya Bas Congo kena ntalu ya ba bulo 447 wapi sika Mbanza MATADI kena na ba bulo 25 mekabuka na ba Communes nionso tatu ; samu na yau Mfumu ya Kizunga kena kulomba na nkangu nandi nionso ya kizunga ya Bas Congo na kuenda kukisonikisa mingi samu na kubaka bambuta mingi na Inzo ya Kinzonzi to ba Députés samu beto kuiza nionga diaka ve pamba ve samu nakubaka ba Députés mingi beto fuete monana pe mingi na ba nsodolo ya mvula kena kuiza.

Samu na yau konso mutu fuete sadila ba mambu yai kena kulombama na CENI yake kubaka papela ya impa to carte d’electeur yai ya impa kena kupesama kuna kasi yai ya ntama diaka ve.

3

MFUMU YA KIZUNGA YAMBAKA BIMVUKI IYA YA BISALU YA MUTINDU NA MUTINDU NA INZO NANDI YA KISALU NA NTUALA YA DIRECTEUR YA CABINET NANDI, MBUTA ROMAIN PHOTO NGUMBA.

Ya ntete vuandaka kimvuka ya Ministère ya Justice vuandaka na intu ya Mbuta DIKANGO DILUKI Sylvain Secrétaire Général ya Ministère yina vuandaka kintuadi na monikisi ya MONUSCO kuendaka zabisa nsasa ya nzietolo ya bau na Kizunga ya Bas Congo yakutala ba boloko mebakama na Bas Congo na kulandilaka balukanu yai bakamaka na Ministère National ya Justice ya kutala ba boloko nionso ya Bizunga ya Insi ya beto ya RDC yai bamekuiza bandila na Kizunga ya Bas Congo samu na kusosa nzila pe mayele ya kupesa mvutu na konso nkangami na diambu yina yandi kangaminaka amba ve ba boloko ya nkaka meluta kitezo ya bantu yina fueti vuanda na kati na kumonaka inzo ya boloko yake inzo yakuyambila ba nzeza ve to hotel.

Na masolo yango kuna monanaka pe Ministre Provincial ya Justice B.C Maitre Nicolas MABEKA ne NIKU wapi sika Mfumu ya Kizunga yangalalaka mingi na mabanza yai mebakama na Ministre National ya Justice samu ba nsambisi ya ba inzo ya nsambusulu batoma sala kisalu ya bau.

Ya zole vuandaka kimvuka ya Agence Japonaise ya Projet JICA ya Mbuta IWAMOTO ITARA ketalaka ntomosono ya ba buala pe banzila ya bau yai kena kiyekua ya Ministère ya Developpement Rural natakua na na sika ya Mfumu na Mama MANOKA NZUZI Ministre Provincial ya Developpement Rural sika monanaka pe Directeur Provincial ketalaka mambu ya ba nzila ya ba buala ya kizunga ya B.C sika bakuendaka zabisa Mfumu ya Kizunga mutindu melutila ba ndongokolo ya impa ya kusadila ba nzila ya ba buala yai kezingila ba mvula mingipe kepesa binduika ya mbote pe yai memoisa kifuanusu ya mbote na ntuala ya nkangu nakutala kisalu bamesala na buala Kimpese ; yai kena kumuangisua nsangu na nzila ya bifikulu kena kulandua ndambu ndambu ya Insi ya beto ya RDC.

Samu na yau Mfumu ya Kizunga siiamisaka bau na nionso bakenakusala pe yandi tondilaka bau bisalu ya mbote.

Ya tatu landilaka kimvuka ya ba nlongoki ya Academie Diplomatique vuandaka na intu ya mbuta Bonaventure PASI MAKENGA kuizaka na Kizunga ya B.C na kulandilaka manaka ya malongi ya bau samu na kuzaba mutindu balendaka sadila na ba inzo ya bisalu ya Politique na nsuka ya malongi ya bau pe samu nakupesa bau diluaku ya kuzaba Insi ya bau pe Kizunga ya B.C na kimvuama nandi nionso pamba ve ba ya nkaka kena kulanda malongi ya secrétariat ya Ambassadz pe ba nkaka ya Conseiller ya Ambassade.

Na ndambu ya nkaka bamekuiza pe samu nakutuadisa manaka ya kupesa malongi yakubuedil a mayele ya nsadulu na bantu nionso kesalaka kisalu ya Protocole na Kizunga.Mfumu ya Kizunga tondilaka ba ntuenia yai malongi ya mbote

Ya nsuka vuandaka kimvuka ya bamvovi ya bisadi ya luyalu ya Kizunga ya B.C to ba Syndicalistes ya Intersyndical vuandaka na intu ya Mbuta MAKAYA VUBU ba yai vuandaka na lutuadusu ya Ministre Provincial Modero NSIMBA MATADO ketalaka mambu ya kisalu buela diaka Mbuta Jean Pierre LUESO yai ke Directeur ya Cabinet ya Ministre Provincial ya Budget pe Fonction Publique kuendaka tubila nsasa ya kuzinga maboko ya bisadi ya luyalu to grève yai bandaka mazuzi samu na nfutulu ya bau na ntangu yakufuanakana vebuela diaka kukondua kuzitisa bansilu luyalu ya zul pesaka bau yakudedikisa nfutulu mutindu mosi kati na bisadi ya luyalu ya Ki nshasa pe ya bizunga pe nfutul ya Mbudi pe na nfutulu ya bisadi yai basalaka ressencement ti bubu numero matricule kebimaka ve peke futuakave to ba nouvelles unités.

Na manima yakuwa maniongo nionso yina Mfumu ya Kizunga bakaka lukanu ya kupesa lusadusu na ba mbuta ya Intersyndical yai samu na kuenda na Kinshasa nakukutana na ba Mbuta luyalu yai kena kiyekuayakupesa mvutu na ba mambu yai wapi sika yandi lombaka na ba mvomvi yai nakukutana diaka na masolo na bisadi nionso ya luyalu samu nakuzabisa mutindu melutila masolo ya bau pe na kuzabisa bau nakuvutukila nzila ya bau ya kisalu.

Kaka na yina metala bisalu ya Mfumu ya Kizunga na kilumbu ya mazono mardi 13 Juillet Mbuta Simon Floribert MBATSHI BATSHIA kuendaka na Camp Redjaf kuyinama na ntuala ya bankela ya basoda ya makesa ya FARDC kumi to 10 bayai kufuaka na kisumbula ya ntomobilu na mongo ya Mvuzi na ntuala kukuma na bifurcation ya buala NSANDA INGA na kukatukaka ya bau na malongi yakubuedila mayele ya kisalu na BAKI to na Base ya Kitona

Na yau diluaku pesamaka pe na Mfumu ya kizunga nakutula nkata ya ba fololo na ntuala ya bankela ya ba makesa yai metengulamenga na zuluya kisalu pe nionso lutlaka na ntuala ya Mfumu ya ntete ya makesa ya FARDC ya kizunga to Commandant ya 2ème Region Militaire Général MAKOMA sika monanaka pe bambuta ya nkaka ya makesa buela diaka bampangi ya mabuta ya ba soda yai kufuaka pe bakuendaka zika na biziami ya Boko.